متولیان آموزش و پرورش در سطح کلان برآن شده اند ، ضمن نهادینه کردن مشارکت های مردمی و برنامه ریزی جهت جلب و جذب این مشارکت ها ، بخشی از نیازمندی های آموزشی و پرورشی را تأمین کنند. بدون تردید ، این مهم می تواند با استفاده از قابلیت های گوناگون خانواده ها عینیت یابد. تجربه ی کشورهای موفق در آموزش و پرورش گواه این ادعا است که مشارکت اولیاء در ارائه ی خدمات آموزشی و پرورشی به مدرسه ها ، همواره با اثربخشی چشمگیر، ثبات برنامه ریزی و موفقیت همراه بوده است.

اهمیت موضوع:

مشارکت واقعی و جدی قشرهای متفاوت مردم در اداره ی امور جامعه و بیش از هر جا در آموزش و پرورش و در سنگر مدرسه معنای درست خود را پیدا می مند. این مشارکت در صورتی تحقق می یابد که بهترین روابط ، یعنی حسن تفاهم ، اعتماد ، همدلی ، هم اندیشی و صمیمیت میان اولیاء و مربیان برقرار باشد.

موانع و کاستی ها:

کاستی های جلب مشارکت مردمی را در عوامل ذیل می توان یافت :

1. ضعف مدارس در برقراری ارتباط با اولیاء و اطلاع رسانی صحیح و به موقع.
2. ضعف در برنامه ریزی و عملکرد یا  ناهماهنگی در نگرش ها  و تصمیم گیری ها

با توجه به گوناگونی مدارس از نظر آموزشی ، اجتماعی و فرهنگی.

3. فعال نبودن دانش آموزان در امر مشارکت.
4. فعال نبودن معلمان در امر مشارکت.
5. نبود تبلیغات و آگاه سازی برای جلب مردم به مشارکت .

راهکارها:

مهم ترین عامل در ایجاد جلب مشارکت های مردمی در آموزش و پرورش آگاه کردن مردم از تمام جوانب مشارکت است. برای این منظور می توان به اقدامات زیر دست زد:

1. شرکت دادن مردم در جلسات عمومی انجمن اولیاء و مربیان.
2. ترغیب خانواده ها به شرکت مستمر در کلاس های آموزش خانواده.
3. گسترش تبلیغات رادیو  و تلویزیونی در این زمینه.
4. استفاده از نقش شوراهای آموزش و پرورش در جهت آگاهی دادن به مردم.
5. دعوت از اولیاء برای حضور مکرر در مدرسه و پیگیری وضعیت تحصیلی فرزندان خود.
6. برپایی نمایشگاهی از حاصل کار دانش آموزان و معلمان.
7. تجلیل از افراد خیر و معرفی آنان به مردم.
8. دعوت از اولیاء جهت بازدید از مدرسه های موفق.
9. تشویق مردم به مطالعه ی مجلات علمی و تربیتی.

روش های پیشنهادی برای جلب مشارکت:

1. آگاه ساختن معلمان در مورد توانایی و ظرفیت عظیم اولیاء در آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان.
2. آموزش معلمان در جهت تقویت مهارت های ارتباطی آنان با اولیاء برای شناخت بهتر انتظارات و نیازهای طبقات مختلف اجتماعی.
3. ایجاد تغییر و تحول در نحوه ی تشکیل انجمن اولیاء و مربیان در مدرسه.
4. تقویت مهارت های آموزشی و پرورشی اولیاء.
5. ایجاد تحول در جامعه ی محلی اطراف مدرسه، بازدید معلمان از خانه ی دانش آموزان پر مسئله، حضور داوطلبان در مدرسه و ...

راههای گسترش مشارکت اولیاء و مربیان:

مهم ترین انتظارات اولیاء از مدیران بر اساس نتایج به دست آمده عبارتند از:

1. حضور همه جانبه ی اولیاء و مربیان در تصمیم گیری های آموزشی و اداره ی مدرسه.
2. اطلاع رسانی دقیق و به موقع درباره ی وضعیت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان و مسائل و مشکلات مدرسه.
3. قدردانی از فعالیت ها و همکاری های اولیاء در مدرسه.
4. ایجاد فضای لازم برای رشد و شکوفایی استعدادهای دانش آموزان.
5. استفاده مناسب از توانایی های تخصصی و مهارتی اولیاء.
6. برگزاری جلسات مشترک اولیاء و مربیان به طور مستمر.
7. کیفیت بخشی به امر آموزش در مدرسه